عبد الحسين شهيدى صالحى

131

تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )

مىباشد . اين تفسير پس از چاپ در بمبئى و مصر ، در ايران در چهار مجلد چاپ سنگى گرديده است ( بدون تاريخ ) . تفسير معالم التنزيل غير از تلخيص ابو بكر محمد طرطوشى معروف به ابن ابى رندقه مىباشد . منابع : الاعلام ، زركلى ، 2 / 259 ؛ البداية و النهاية ، 12 / 193 ؛ تاريخ الادب العربى ، 6 / 243 ؛ تذكرة الحفاظ ، 4 / 1257 ؛ شذرات الذهب ، 4 / 48 ؛ طبقات المفسرين ، داوودى ، 1 / 157 ؛ طبقات المفسرين ، سيوطى ، 12 ؛ العبر ، 4 / 37 ؛ فهرست كتابخانهء ملى ملك ، 1 / 693 ؛ مرآة الجنان ، 3 / 213 ؛ معجم البلدان ، 1 / 695 ؛ معجم المطبوعات ، الياس سركيس ، 1 / 573 ؛ معجم المؤلفين ، عمر رضا كحاله ، 4 / 61 ؛ النجوم الزاهرة ، 5 / 223 ؛ وفيات الاعيان ، ابن خلكان ، 2 / 136 ؛ كشف الظنون ، 1 / 517 . تفسير ابن ابى رندقه ، از ابو بكر محمد ( 451 - 520 ق ) فرزند وليد بن محمد طرطوشى معروف به ابن ابى رندقة ، از علما و صوفيه كه قبر او در اسكندريه مزار معروفى است . ولادت و نشأت وى در شهر طرطوشه از شهرهاى مرزى شمال اندلس ( اسپانيا ) بوده است . علوم اسلامى را از وليد باجى فراگرفت . مفسر كه مالكى مذهب بود كم‌كم به تصوف گرايش يافت و محبت خاندان عصمت و نبوت ( ع ) در قلب وى راه پيدا كرد و در آثار قلمى او تمايلات شيعى وى كاملا نمايان است . ابن ابى رندقه آثار و مصنفات مشهورى دارد كه از جمله مؤلفات وى تلخيص و يا مختصر الكشف و البيان عن تفسير القرآن تأليف ثعلبى است . اين تفسير اخبار و روايات اماميه و فضائل خاندان عصمت و طهارت را در بردارد از جمله حديث معروف « من مات على حب آل محمد . . . » را از همين تفسير روايت مىكنند . امروزه چندين نسخه از اين تفسير در كتابخانه‌هاى عراق و مصر و ساير بلاد در دست است . اين تفسير غير از معالم التنزيل ابو محمد الحسين بغوى است . منابع : الانساب ، سمعانى ، 8 / 235 ؛ ازهار الرياض ، 3 / 162 ؛ الاعلام ، زركلى ، 7 / 133 ؛ تاريخ اداب